Hoe meet je kosmische straling in je eigen huis?

Kosmische bereikt ook de aarde, de aardatmosfeer zorgt er voor dat het grootste deel van deze voor leven schadelijke echter niet tot het aardoppervlak reikt. Die kun je normaal niet zien. Maar met een nevelvat wel. Het nevelvat is in zijn meest eenvoudige vorm een afgesloten vat, gevuld met een oververzadigde en onderkoelde damp. Wanneer een invallend deeltje (bijvoorbeeld een elektron, een muon of een alfadeeltje) met het mengsel in het vat wisselwerkt, kan het een aantal van de atomen op zijn pad ioniseren. De ontstane ionen trekken de omliggende dampmoleculen aan en verhogen daardoor lokaal de dampdichtheid, wat onder de omstandigheden in het vat onmiddellijk tot condensatie van de damp leidt (de ionen werken als condensatiekernen). Hierdoor wordt een spoortje van nevel zichtbaar langs het pad van het invallende deeltje. Uit de eigenschappen van deze spoortjes kan men informatie aflezen over het waargenomen deeltje. Een relatief zwaar alfadeeltje laat bijvoorbeeld een dikker en rechter spoor na dan een relatief licht elektron. Wanneer een magneet nabij de nevelkamer wordt geplaatst zullen geladen deeltjes afbuigen als gevolg van de lorentzkracht. Deze afbuiging is sterker naarmate de snelheid van het deeltje lager is en de lading groter. De richting van de afbuiging geeft aan of het deeltje positief of negatief geladen is. Lees meer hierover op Wikipedia.org

[Harvard Natural Sciences Lecture Demonstrations]

In dit filmpje laat natuurdkunde leraar Loran de Vries zien hoe je een eenvoudige Nevelvat bouwt.

[Video: Quest Braintainment]