María Sabina, de heilige moeder van de gewijde paddenstoelen

María Sabina (1894 – 1985) de heilige moeder van de gewijde paddenstoelen genoemd, maar het is je vergeven als je nooit van haar hebt gehoord. Ze was niet op zoek naar roem of erop uit om de wereld te overtuigen van het nut van geestverruimende middelen.

María Sabina was een Mazateekse curandera (sjamaan). Ze woonde in een klein hutje in Huautla de Jimenez, een dorpje in het zuiden van Mexico. Haar geneespraktijk was gebaseerd op het gebruik van diverse soorten psilocybe paddenstoelen. In haar omgeving werd María gezien als “sabia” (wijze). Tientallen jaren beoefende ze haar geneeskunsten en talloze mensen zochten haar magie op.

Het meest opmerkelijke – en de reden dat we haar speciaal eren – is het feit dat zij de eerste sjamaan was die westerlingen liet meedoen aan de velada, een Mazateeks reinigingsritueel met behulp van psilocybe paddenstoelen. In 1955 was etnomycoloog Robert Gordon Wasson een van de eerste westerlingen die mocht deelnemen. Hij schreef daarover later het beroemde artikel’ (Op zoek naar de magische paddenstoel) voor Life magazine. Dit artikel maakte het bestaan van ‘magic mushrooms’ bekend aan de rest van de wereld.

 Robert Gordon Wasson with Maria Sabina, preparing mushroomsRobert Gordon Wasson en Doña Maria Sabina.

Wasson omschreef María als “een vrouw zonder gebreken, onberispelijk, één die nooit haar roeping heeft onteerd door gebruik te maken van haar krachten voor kwaad … [een vrouw] met zeldzame morele en geestelijke kracht, toegewijd in haar roeping, een kunstenaar in haar beheersing van de sjamanistische technieken.” (Wasson, 1980)

De komst van de buitenlanders

Wasson probeerde haar identiteit te verbergen door Sabina in zijn artikel het pseudoniem ‘Eva Mendez’ te geven, maar het Westen kwam desondanks al gauw achter haar werkelijke naam. Voor haar bereidheid om het heilige ritueel te delen moest ze een hoge prijs betalen. Toeristen op zoek naar avontuur, zoals omschreven in Wassons artikel, wisten haar te vinden. In het begin wees ze niemand af, maar haar zuivere bedoelingen om de paddenstoelen alleen voor genezing te gebruiken werden niet begrepen door de buitenlandse bezoekers.

Na verloop van tijd realiseerde María Sabina dat de velada geen diepere betekenis had voor haar westerse gasten en dat ze voornamelijk op zoek waren naar een geestverruimende trip. Het gebrek aan respect voor de tradities van haar volk stelde haar zwaar teleur:

“Voordat Wasson het deed, nam niemand de heilige kinderen om God te vinden. Ze werden altijd genomen om te genezen (…) ze zijn hun kracht kwijt; de buitenlanders hebben ze verpest.”

Later was ook Wasson eens dat de paddenstoelen hun magie kwijtraakten vanaf het moment dat het Westen ze massaal begonnen te gebruiken. Er was geen heilig ritueel meer.

Verloren magie?

We zijn María Sabina erg dankbaar voor haar bereidheid om R. Gordon Wasson de velada te laten meemaken. Als zij dit niet had gedaan, had Azarius er misschien heel anders uitgezien. Het is tenslotte niet zonder reden dat het paddenstoelicoontje zo prominent in ons logo staat.

Maar als je dit verhaal kritisch bekijkt, vraag je je af of de introductie van ‘paddo’s’ wel goed is geweest. Sabina zag zichzelf niet als psychonaut. Hoewel we haar hierbij willen eren, is de ironie dat ze het vast niet eens zou zijn met de verkoop van hallucinogene paddenstoelen. De manier waarop wij het gebruiken zag zij als genotzuchtig.

Iets dat ooit zo magisch was, heeft nu haar oorspronkelijk kracht verloren. Stof tot nadenken, de volgende keer dat je aan het trippen bent?

In deel twee (binnenkort online), Laura Huxley.

Erowid – María Sabina. Saint Mother of the Sacred Mushrooms / Azarius.net