Wereldwijd voorkomende “Cup and ring marks” in stenen blijft een raadsel

Napjesstenen  zijn  onbewerkte natuurstenen van uiteenlopend formaat, meestal zwerfstenen, waarin soms één maar meestal meerdere kunstmatige komvormige depressies zijn aangebracht.  Napjesstenen ​​zijn wijdverspreid. De verdiepingen zijn rond of ovaal en meest meerdere centimeters groot. Sommige stenen vertonen daarnaast slijpsporen.

De napjesstenen zijn vaak uitgelegd als vruchtbaarheidssymbolen, kalenders, vijzels, vuurboorplaatsen, afbeeldingen van sterrenbeelden, landkaarten of wegwijzers. In de vakliteratuur worden ze vaak als offerschalen uitgelegd. Zo zouden ook de hindoes offergaven in dergelijke schalen gieten, en volgens andere berichten zouden het natuuraltaren zijn waarop voedsel, bloemen of aromatische planten aan vruchtbaarheidsgoden geofferd werden. Volgens sommigen zou men met behulp van stokken de schalen voor de datering van de zonnewende benut hebben, maar een dergelijk gebruik is niet te bewijzen.

Cairnbaan Cup And Ring Marks

Een bijzonder type vormen de zogenaamde Cup and ring marks, deze vertonen ringvormige decoraties rond de verdiepingen. Cup and ring marks zijn inkervingen (petroglief) die zijn aangebracht op megalithische stenen. Hoewel een precieze datering vaak moeilijk is komen ze voor op vindplaatsen van het  tot de vroege Bronstijd. Ze zijn te onderscheiden van  napjesstenen zonder ringen.